Geschreven door Eva Luna Poorthuis, Women’s Health Expert bij Eva Luna Lifestyle sinds 2016.
Je lichaam heeft net iets ongelooflijks gedaan en een flinke prestatie geleverd. En nu je kindje er is, begint de volgende fase, namelijk herstel. Niet alleen fysiek, maar ook hormonaal vraagt dit behoorlijk wat. Want wat er na de bevalling in je lijf gebeurt is minstens zo ingrijpend als de zwangerschap zelf.
Veel vrouwen verwachten dat het na de bevalling “klaar” is. De buik is leeg, de baby is er, nu kan het herstel beginnen. Maar hormonaal gezien begint er juist iets nieuws. Oestrogeen en progesteron, die negen maanden lang torenhoog stonden, kelderen binnen enkele dagen naar bijna nul. Dat is de grootste hormonale ‘crash’ die een lichaam in een mensenleven meemaakt. Tegelijkertijd komen twee andere hormonen op gang die bepalend zijn voor deze fase, namelijk prolactine en oxytocine.
Prolactine is het hormoon dat je lichaam aanstuurt om moedermelk te maken. Hoe vaker en intensiever de baby drinkt, hoe meer prolactine je aanmaakt. Maar prolactine doet veel meer dan alleen melkproductie reguleren. Het hormoon onderdrukt ook tijdelijk de productie van oestrogeen en progesteron, wat verklaart waarom de cyclus bij veel vrouwen die volledig borstvoeding geven een poosje of soms zelfs langere tijd wegblijft. Daarnaast heeft prolactine een rustgevend effect op het zenuwstelsel. Het is geen toeval dat veel moeders tijdens het voeden een golf van vermoeidheid en kalmte voelen, dat is prolactine wat je aan het werk voelt zijn.
Waar prolactine de melk aanmaakt, is oxytocine verantwoordelijk voor de toeschietreflex, oftewel het hormoon zorgt dat de melk daadwerkelijk vrijkomt. Maar oxytocine is veel meer dan een productiehormoon. Het staat ook wel bekend als het bindingshormoon en met goede reden. Oxytocine komt vrij bij huidcontact, bij aanraking, bij het zien en ruiken van je baby. En het werkt twee kanten op want het versterkt de band tussen moeder en kind en het kalmeert tegelijkertijd het zenuwstelsel van beiden.
Dat is waarom oxytocine zo’n belangrijke rol speelt in herstel. Het remt de productie van cortisol, het stresshormoon dat na de bevalling vaak verhoogd is door slaaptekort, prikkels en de enorme aanpassing aan het nieuwe leven met een baby. Minder cortisol betekent minder spanning in het lijf, betere vertering, betere wondgenezing, minder hormoonschommelingen en een zenuwstelsel dat makkelijker kan schakelen tussen waakzaamheid en rust.
Dit is waar het samenkomt. Prolactine en oxytocine werken het beste in een lichaam dat zich veilig voelt en dicht bij de baby is. Hoe meer huidcontact, hoe meer aanraking, hoe meer rust voor het zenuwstelsel, hoe gunstiger de hormonale omgeving voor herstel.
En dat is waar je baby dicht bij je dragen een rol kan spelen. Het is een praktische manier om dat contact makkelijker te maken, juist in een periode waarin je lichaam alle hulp kan gebruiken om te herstellen. Een draagzak geeft je de vrijheid om je baby dicht bij je te houden, zonder dat je handen continu vol zijn. Dat fysieke contact stimuleert oxytocine, wat weer cortisol helpt te temperen, wat weer ruimte geeft aan herstel.
Het is een simpel mechanisme met een grote impact, want dichtbij zijn is niet alleen goed voor de band met je kindje, het is ook een directe ondersteuning van je eigen hormonale herstel. Je babytje reguleert met jou en hoe dichterbij hoe beter.
Je hoeft niets te doen om je hormonen op gang te helpen. Je lichaam weet wat het moet doen. Wat helpt is ruimte maken voor het contact dat dit proces aanstuurt, namelijk voeden zonder haast, huid op huid waar het kan en je baby dicht bij je dragen op de momenten dat je handen vrij moeten zijn voor de rest van je dag.
Dichtbij zijn is een van de krachtigste en gelukkig ook een van de meest toegankelijke manieren om samen te zijn en samen te reguleren. En onthoudt dat herstel na de bevalling geen rechte lijn is en het ook geen vaste planning volgt. Het is een samenspel van hormonen die om de juiste omstandigheden vragen. Van goede dagen en moeilijke momenten. Van ‘Damn, I’ve got this’ naar ‘wie ben ik eigenlijk?’ en weer terug.
Wat ik je toewens, is niet dat je snel terugkomt bij wie je was. Maar dat je de ruimte krijgt en neemt om te ontdekken wie je nu bent. Als moeder, als vrouw, als mens in dit nieuwe hoofdstuk.
Leer meer over je cyclus, je hormonen en de link met darmklachten in mijn gratis Women’s Health Guide die je in zes stappen meer leert over je vrouwelijke gezondheid.
Binnen mijn coaching kijk ik naar het hele plaatje van hormonen, voeding, beweging en mentale ruimte. Samen werken we aan herstel dat bij jou past, zonder radicale veranderingen of onnodige druk. Ontdek de mogelijkheden via evalunalifestyle.nl/hormoon-coaching.
Eva Luna Poorthuis is Women’s Health Expert, auteur van Hungry Hormones en oprichter van Eva Luna Lifestyle, waar ze vrouwen begeleidt op het gebied van hormonale gezondheid en cyclusbewustzijn.
Nadat ze jarenlang rondliep met klachten die door artsen werden weggewuifd en zelf ontdekte dat hormonen de sleutel waren, werd haar missie duidelijk: elke vrouw verdient toegang tot deze kennis. Ze begeleidt al tien jaar vrouwen één-op-één, ontwikkelt programma’s en cursussen, geeft keynotes bij bedrijven en schreef het boek Hungry Hormones. Meer dan 1600 vrouwen later is haar drive alleen maar sterker geworden, zodat die standaard van vrouwengezondheid zo snel mogelijk verandert.
